Czym jest udar cieplny?

Udar cieplny występuje wtedy, gdy organizm zwierzęcia nie jest w stanie skutecznie obniżyć temperatury ciała. Dochodzi wtedy do przegrzania, które może prowadzić do uszkodzenia narządów wewnętrznych, zaburzeń neurologicznych, utraty przytomności, a nawet śmierci.

Prawidłowa temperatura ciała psa wynosi zwykle około 37,5–39,2°C, a kota około 38,1–39,2°C. Temperatury znacznie przekraczające prawidłowy zakres, szczególnie połączone z niepokojącymi objawami klinicznymi, wymagają pilnej reakcji. :contentReference[oaicite:1]{index=1}

Jeśli temperatura ciała przekracza około 40–40,5°C i pojawiają się objawy przegrzania, sytuację należy traktować jako nagłą. Temperatura w okolicy 42°C lub utrzymująca się przez dłuższy czas bardzo wysoka temperatura może stanowić bezpośrednie zagrożenie życia.

Objawy udaru cieplnego u psa i kota

Objawy udaru cieplnego mogą narastać szybko. Nie należy ich ignorować, nawet jeśli początkowo wydają się łagodne.

• nadmierne dyszenie,
• przyspieszona akcja serca,
• obfite ślinienie się,
• osłabienie lub osowiałość,
• brak apetytu,
• wymioty lub biegunka,
• problemy z koordynacją ruchową,
• ciemnoczerwone lub bardzo blade dziąsła,
• utrata przytomności,
• drgawki.

Do objawów alarmowych należą szczególnie: utrata przytomności, drgawki, silne osłabienie, zaburzenia koordynacji, wymioty, biegunka oraz bardzo intensywne dyszenie. W takiej sytuacji należy działać natychmiast i skontaktować się z lekarzem weterynarii. :contentReference[oaicite:2]{index=2}

Pierwsza pomoc przy udarze cieplnym

Udar cieplny jest stanem nagłym. Pierwsza pomoc nie zastępuje leczenia weterynaryjnego, ale szybkie rozpoczęcie chłodzenia może zwiększyć szanse zwierzęcia na przeżycie.

Przenieś zwierzę w chłodne miejsce

Najpierw przenieś psa lub kota do zacienionego, chłodnego albo klimatyzowanego miejsca. Jeśli to możliwe, zapewnij dostęp do przepływu powietrza, na przykład wentylatora lub klimatyzacji.

Rozpocznij chłodzenie ciała

Zacznij schładzać zwierzę wodą chłodniejszą od temperatury jego ciała. Możesz polewać ciało wodą lub delikatnie zwilżać sierść, szczególnie w okolicy brzucha, pachwin, klatki piersiowej, szyi i łap.

Bardzo pomocne jest połączenie chłodzenia wodą z ruchem powietrza, na przykład wentylatorem, otwartym oknem lub klimatyzacją. Nie należy tracić czasu na długie przygotowywanie okładów, jeśli można szybciej rozpocząć skuteczne chłodzenie wodą.

Nie przykrywaj szczelnie zwierzęcia mokrymi ręcznikami na dłuższy czas, ponieważ mogą ograniczać oddawanie ciepła. Jeśli używasz mokrego ręcznika, często go zmieniaj i dbaj o dostęp powietrza.

Podaj niewielką ilość wody

Jeśli zwierzę jest przytomne i może samodzielnie przełykać, można podać mu niewielką ilość chłodnej wody do picia. Nie należy wlewać wody do pyska na siłę, ponieważ grozi to zachłyśnięciem.

Unikaj podawania dużej ilości wody naraz, szczególnie jeśli zwierzę jest osłabione, wymiotuje lub ma zaburzoną świadomość.

Skontaktuj się z lekarzem weterynarii

Jak najszybciej skontaktuj się z najbliższą lecznicą weterynaryjną i poinformuj, że podejrzewasz udar cieplny. Nawet jeśli po pierwszej pomocy zwierzę wygląda lepiej, nadal może wymagać pilnej diagnostyki, płynoterapii, tlenoterapii i monitorowania.

Podczas transportu kontynuuj chłodzenie, jeśli jest to możliwe i bezpieczne. W samochodzie włącz klimatyzację lub zapewnij przepływ powietrza.

Czego nie robić przy podejrzeniu udaru cieplnego?

• Nie czekaj, aż objawy same ustąpią.
• Nie zostawiaj zwierzęcia bez kontroli.
• Nie zmuszaj zwierzęcia do picia.
• Nie przykrywaj szczelnie psa lub kota mokrymi ręcznikami na długi czas.
• Nie opóźniaj kontaktu z lekarzem weterynarii.
• Nie zakładaj, że poprawa po schłodzeniu oznacza pełne bezpieczeństwo.

Jak zapobiegać udarowi cieplnemu?

Najlepszym sposobem ochrony zwierzęcia jest zapobieganie przegrzaniu. W upalne dni warto ograniczyć aktywność, unikać pełnego słońca i zapewnić pupilowi dostęp do chłodnych miejsc.

Unikaj spacerów w największe upały

Nie wyprowadzaj psa na długie spacery w najgorętszych godzinach dnia. Najbezpieczniejsze są krótsze spacery rano lub późnym wieczorem, kiedy temperatura jest niższa.

Zapewnij stały dostęp do wody

Pies i kot powinny mieć stały dostęp do świeżej wody. Na spacer, podróż lub dłuższy pobyt poza domem warto zabrać dodatkową wodę oraz miskę turystyczną.

Nigdy nie zostawiaj zwierzęcia w samochodzie

Nigdy nie zostawiaj psa ani kota w zamkniętym samochodzie, nawet na krótko. Temperatura wewnątrz pojazdu może wzrosnąć bardzo szybko i stworzyć śmiertelne zagrożenie dla zwierzęcia.

Zadbaj o cyrkulację powietrza

W domu, samochodzie lub miejscu odpoczynku zwierzę powinno mieć dostęp do cienia, wentylacji i chłodniejszego podłoża. Szczególnej ostrożności wymagają psy ras krótkoczaszkowych, zwierzęta starsze, otyłe, młode oraz pacjenci z chorobami serca lub układu oddechowego.

Udar cieplny to stan nagły

Udar cieplny może rozwijać się szybko i prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Dlatego przy pierwszych objawach przegrzania należy natychmiast przerwać aktywność, rozpocząć chłodzenie i skontaktować się z lekarzem weterynarii.

Szybka reakcja opiekuna może uratować życie zwierzęcia.

Autor: lek. wet. Anna Walczak